•.(¯`•. Sanat ve Zanaat .•´¯).•

[PaşavatBeşer]

4WD : Four wheel drive - Dört teker çekiş sistemi
16 V : 16 subapli motor
1 DIN: : 1,12 sae
1 KW : 1,34 ece
1 KW : 1,35 PSdin
A-SÜTUNU : Otomobilin orta gövdesinin önünde yükselen, tavanı taşıyan sağ ve sol köşede bulunan ve içinde pasif güvenlik unsuru destekleri olan sütun

ABAT-VENT : Speedster otomobillerde kullanılan alçak ön cam veya rüzgar kesici çıkıntı

ABAXIAL : Dingil harici yapı

ABC (Aktif Gövde Kontrolü) : Mercedes'in ilk olarak 1999 yılında satışa sunduğu CL Cabrio modelinde kullanmaya başladığı ABC (Active Body Control) yani Aktif Gövde Kontrolü, yeni nesil aktif süspansiyon sistemlerinin öncüsü sayılmaktadırç ABC sistemlerinin en önemli özelliği bünyesinde anti-roll bar kullanılmaması Aracın üstün bir yol tutuş yeteneğine sahip olmasını sağlayan ABC, 4-5 Hz'lik titreşimlerde bile devreye giriyor Sensör kontrollü bu sistem, gövdenin yana yatma ve fren anındaki öne doğru yatma eğilimlerini ortadan kaldırmayı amaçlıyor Bu sayede de yol tutuş ve frenleme güvenliği arttırılıyor

ABS (Anti Blocker System) : Sert frenajda veya kaygan zemin üzerinde tekerleklerin kilitlendiğini sensörler yardımı ile algılayan, milisaniyeler içinde fren disklerinin tekerleklerin tutunma işlemi başlayıncaya kadar sıkılıp boşaltılmalarını ve bu sayede sürücünün en zorlu şartlarda bile direksiyon hakimiyetini korumasını sağlayan elektronik sistem Ani frenajlarda cisimden kurtulmaya olanak sağlayan ABS birçok otomobil markası tarafından standart ve isteğe bağlı olarak kullanılıyor

AC : Klima

ACC : Adaptive Cruise Control Trafikteki diger araclarin hizina uyan ve aradaki mesafeleri duzenleyen sistem Ozellikle yuk tasima araclarinin trafik akisini guvenlik acisindan olumsuz etki etmemesini kolaylastirir DaimlerChrysler tarafindan gelistirilmis diger sistem de yanal cizgilere gore mesafe duzenler

ACEA : Avrupali Otomobil Ureticileri Birligi En buyuk islevi, motor yaglari ile ilgili bir norm belirleyerek benzin istasyonlarinda suruculerin islerini kolaylastirmalari idi

ADB (Automatische Differantial Bremse) : Standart kilitli diferansiyellerin elektronik devreli bir versiyonu

ADEZYON : Sıvıların veya madenlerin birbirlerine yapışmasını sağlayan kuvvet

AERODİNAMİK : Hava akimi bilimidir Otomobiller icin cok onemlidir, cunku dusuk ruzgar direnci ile yakit tuketimi de duserEn iyi direnc degeri otomobiller icin cw=0,26 iken arazi araclarinin kotu aerodinamigi ile 0,45'e dek cikabilir

AFS (Active Fahrwerks Stabilierung): : Temel olarak ABC ile aynı işlevi görür Sistem Citroen Xantia Activa'da kullanılmaktadır

AIRBAG (Hava Yastığı : Hava yastığı çarpışmalara karşı yolcuyu koruma derecesi son derece yüksek olan bir ek koruma sistemidir Hava yastığı bir çarpışma sırasında algılayıcılardan gelen uyarı sonunda şişerek, çarpışma yönünde yolcuyu karşılayan koruyucu bir kalkan oluşturur

AKS : Üzerinde bir veya daha fazla tekerleğin döndüğü otomobil eksenine dik bir mildir

[PaşavatBeşer]

AQUA PLANNING : Su birikintilerinden geçerken lastiklerin profilinden suyun kenara çıkamamasından kaynaklanan aracın lastiklerinin yerle ile temasının kalmaması sonucunda suya girdiği yönde veya tam olarak savrularak hareket etmesi

AKSELERASYON : Otomobilin hızlanması

AKTARMA ORGANLARI : Motor gücünü tekerleklere aktaran organlardır Pek çok parçadan oluşur ve motor gücünü tekerleklere şanzıman üzerinden aktarır

AKTİF GERGİLİ EMNİYET KEMERİ : Carpisma aninda cok hizli sekilde kemer gerilerek yolcuyu tepki hareketinden korur

AKTİF GÜVENLİK : Otomobilde güvenligi arttiran elemanlarin tümü ABS, ESP, lastikler, aracyn aerodinamik yapysy, frenler, yol tutusu gibi

AKÜMÜLATÖR : Akümülatörler elektrik enerjisini kimyasal enerji halinde depo ederek, devrelerine elektrikli alıcılar bağlandığı zaman bu kimyasal enerjiyi tekrar elektrik enerjisine çeviren araçlardır

ALB (Anti Lock Brakes) : ABS'nin ilk ve basit şekli Kızaklayan tekerlekleri hızlı ritimde bırakıp tekrar tutan fren sistemi

ALT ÖLÜ NOKTA : Pistonun silindir içinde inebildiği en alt noktada, yön değiştirmek için bir an durakladığı yerdir Kısaca AÖN olarak belirtilir

ALTERNATÖR : Şarj dinamolarının aksine dalgalı (alternatif) akım meydana getiren araçlardır

AMORTİSÖR : Ani yaylanmaları ve yay salınımlarının devam etmesini önleyen parçalardır

AMPERMETRE : Aküye girip çıkan akım miktarını ölçen ve gösterge tablosunda bulunan bir ölçü aleti


ANA YATAKLAR : Ana yataklar, motorda krank milini taşıyan yataklardır

ANTİFİRİZ : % 50 glycol + % 50 su karışımı bir sıvıdır Soğutma sisteminde bulunan radyatör içindeki su, soğuk havalarda donarak genleşebilir ve soğutma sistemine zarar verebilir Radyatörde bulunan suya ilave edilen antifriz suyun donmasını engeller Antifriz ayrıca radyatörü ve soğutma sistemini pas ve korozyondan korumak amacıyla da kullanılır

ASC+T (Automatische Stabilitäts Control+Traktion) : BMW'de kullanılan elektronik çekiş kontrol sistemi olup, sürekli arka tekerleklerin durumunu gözlemleyerek bir kayma olup olmadığını denetler Arka tekerleklerde bir kayma olursa ASC+T devreye girip frenleri ve motoru kontrol ederek otomobilin yolda kalmasını sağlar

ASR : Anti-Schlupf-Regelung(Anti patinaj kontrolu) Cekis saglayan tekerlerin bosa donmesini engeller ve surus stabilitesini yukseltir Iki yolla olur; elektronik olarak motor gucu azaltilir ve/veya donen teker frenlenir ASR, Mercedes tarafindan kullanilan kisaltmadir Traction Control, farkli ureticiler tarafindan ffarkli sekilde kullanilir; ETC, TC veya TCS gibi

ATIK GAZ : Egzosttan cikan cesitli gazlardir KImyasal aritma icin katalizator kullanilir

ATIK GAZ NORMU : Araclarin cevreye ne kadar gaz verebileceklerini belirler 112000'den itibaren Avrupa'da Euro3; 112005 ve 2006'da ise Euro4 normlari gecerli

ATALET : Bir cismin herhangi bir hareket yönüne veya hız değişikliğine karşı gösterdiği dirençtir

ATEŞLEME AVANSI : Silindirde sıkıştırılan yakıt-hava karışımının ateşlendikten sonra tamamen tutuşabilmesi için gereken süredir

ATEŞLEME BOBİNİ : Ateşleme sisteminde transformatör gibi görev yaparak batarya voltajını binlerce voltaja yükseltir Bu yüksek voltaj bujinin tırnakları arasında kıvılcım meydana getirir

ATEŞLEME NOKTASI : Motorinin sıkıştırılma sonucunda silindir kafasındaki sıcak gazların içine püskürtüldüğü anda kendiliğinden ve hemen ateş alma sıcaklık noktasına ateşleme noktası denir

ATEŞLEME SIÇRAMASI : Yanlış bujinin karışımı tutuşturmasına ateşleme sıçraması denir Ateşleme sıçraması genellikle buji veya distribütör kapağının ya da tevzi makarasının hatalı oluşundan meydana gelir

ATEŞELEME SIRASI : Motor silindirlerinin ateşlenme sırası veya silindirlerde güç zamanının meydana geliş sırasıdır

ATEŞLEME SİSTEMİ : Silindirlerde sıkışan hava-yakıt karışımının yakılabilmesi için bujilere yüksek voltajlı kıvılcım sağlayan sistem Batarya, ateşleme bobini, distribütör, kontak anahtarı, kablolar ve bujiler bu sistemin parçalarıdır

[PaşavatBeşer]

ATMOSFERİK BASINÇ : Dış hava ağırlığının aşağıya doğru basma kuvvetine atmosferik basınç denir

ATF : Otomatik sanziman yagi Hidrolik direksiyonda da kullanilir

AWD : Dort ceker otomobillerinin kullandigi kisaltmadir

AWS (All Wheel Steering) : Direksiyonun dört tekerleği birden yönlendirebildiği sistem

AUTODIMMING : Dikiz aynalarında kullanılan duyarlı aynanın ışığı daha yoğun kırarak, kararması

[PaşavatBeşer]

B HARFİNDE KELİMELER


BAKIR KURŞUN YATAKLAR : Genellikle dizel motorlarında yaygın bir şekilde kullanılan yatak çeşididir

BALANST REZİSTÖR DEĞERLERİ : Elektronik ateşleme sistemi iki rezistör ile korunur Bunlar, 0,55 ohm olan normal devre direnci ile 5ohm olan yardımcı devre direncidir

BALATA : Yarım daire şeklinde kavis verilmiş metal bir parça Üzerine ısıya karşı oldukça dayanıklı olan balata perçinlenmiştir Frene basıldığı zaman bu balata kampanaya sürterek frenleme etkisi gösterir

BAS : Panik frenlemede fren hidroliği içindeki basıncı arttıran ve her tekerde eşit fren gücünün oluşmasını sağlayan sistem

BAĞLANTI ÇERÇEVE : Arazi araclari icin hala kullanilan yuruyen aksam seklidir uzunlamasina ve capraz kollara direkt baglaniyor En buyuk avantaji stabilitesi ve degiskenligi en buyuk dezavantaji ise agirligi

BASINÇLI KAPAK : Suyun kaynamasını ve kaybını önleyen, soğutma sistemini basınç altında çalıştıran supaplı bir kapaktır

BASKI YATAĞI : Debriyaj pedalına basıldığında, baskı parmaklarını bastırarak motor ile güç aktarma organlarını birbirinden ayıran mekanizmadır

BATARYA : Elektrik enerjisini kimyasal enerji olarak depo eden ve akım kaynağı olarak kullanan düzenek

BENZİN : Ham petrolden elde edilen ve otomobillerde yakıt olarak kullanılan bir hidrokarbondur

BENZİN MOTORLARI : Buji ile ateşlenen, benzin veya benzin türevi yakıt kullanan motorlara benzin motorları denir

BENZİN YANMASI : Benzin-hava karışımı silindir içinde sıkıştırma zamanı sonunda, bujinin meydana getirdiği kıvılcım neticesinde düzenli olarak yanmaya başlar Hiçbir zaman patlamaz Normal yanma bujide başlar ve sonra bir alev dalgası halinde ateşleme odasını kat eder

BEYGİRGÜCÜ : Motor tarafından üretilen gücün birimi 0, 7457 kw'a eş değerdir

BİLEŞİK YAĞLAR : Bu tip yağlar genellikle ince yağlar olup, SAE numarası yüksek yağların özelliklerini karşılamak için içlerine bazı kalınlaştırıcı katıklar katılmış yağlardır

BI-LITRONIC : Xenon farlar icin Bosch'un kisaltmasidir

BI-XENON : Bi-Xenon farlar, günümüzün en gelişmiş ve en güçlü far teknolojisidir B-xenon ismi, uzun ve kısa farlar için iki ayrı xenon ampul kullanılmasından gelmektedir Xenon farın dalgaboyu ve dolayısıyla maviye yakın olan rengi güneş ışığına çok yakın olduğu için, gece sürüşünde karşıdan gelen sürücünün gözünü almaz ve yansımayı en aza indirir Xenon gazının içinden geçen ışık, 70 mm çapındaki hareketli lensten yansıyarak geniş ve uzun mesafeli "uzun far" etkisini yaratır

BLOW-BY : Silindirde yanma sirasinda pistonlara giden gazlara verilen addir

BOŞ AĞIRLIK : Kullanima hazir bir otomobil, yuzde 90 dolu yakit deposu ve 75kg'lik bir surucunun toplam agirligi

BOXER MOTOR : Silindirlerin ayni düzlemde (180 derece) karsilikli olarak konumlandirildigi motor

[PaşavatBeşer]

C HARFİNDE KELİMELER


CAN (Controller Area Network) : Araç içindeki merkezi kontrol ünitesi ile çevre kontrol ünitelei arasındaki bilgi iletişimini sağlayan veri iletişim ağı Merkezi kontrol ünitesi genelde motor kontrol ünitesi olup çevre kontrol üniteleri havayastıkları, ABS, klima sistemleridir

CABRIO : Bir karasör tipi olan cabrio, 2+2 oturma düzenine sahip ve üstü açılabilen otomobilleri tanımlamak için kullanılır

CBC (Cornering Brake Control) : Açılımı Viraj Kontrolü olan CBC, aslında BMW'nin birçok otomobilde kullandığı ve ESP ile birlikte faliyet gösteren aktif güvenlik sisteminin adıdır CBC, yani viraj fren kontrolünün görevi viraj içinde yapılan frenlerde aracın stabilitesinin bozulmasını engellemektir Viraj içindeki ve dışındaki tekerleklerin dönüş hızları farklı olduğu gibi uygulanması gereken fren basıncı da farklıdır CBC sistemindeki sensörler tekerleklerin farklı dönüş hızlarını algılıyor ve her tekerleğe uygulanması gereken fren basıncını belirliyor

CDI : Daimler-Chrysler firmasının Mercedes marka dizel araçları için kullandığı "Common Rail Diesel Injection System"'in kısaltması

COUPE : A ve C sütunları arasında metal tavana sahip 2+2 ya da kimi durumlarda dah fazla kişiye oturma alanı sunan karoser tipi


CET SAYISI : Dizel yakitin yanma istegidir Bugunku dizel motorlar 50 civarindadir

CRS (Common Rail Sistemi) : Common Rail, dizel motorlar için üretilmiş olan yüksek basınçlı bir püskürtme sistemidir Bu sistemi diğerlerinden farklılaştıran esas unsur, basınç oluşturma işlemi ile püskürtme işleminin birbirinden ayrılmış olması Motor tarafından direkt olarak tahrik edilen ve kesintisiz olarak çalışan bu yüksek basınç pompası, basınç haznesinde 1400 bar'a kadar istenen basıncı oluşturuyor Yakıt, bu basınçla çalışan hızlı tetiklemeli solenoid subaplı enjektörler üzerinden doğrudan yanma odasına püskürtülüyor Sistem, bu avantajı sayesinde, çok çeşitli motor tasarımlarına uygulanabiliyor ve kademeli ön püskürtme, dizel motorların daha sessiz çalışmasını sağlıyor

CONTA : Mekanik aksamların birleşme noktalarında sızdırmazlık ve geçirmezlik sağlamak amacıyla, üniteler arasına koyular parçalardır Contalar mantardan, madeni levhalardan ve çeşitli meteryallerden üretilir

CO : Karbonmonoksit'in kimyasal kisaltmasidir Motorda tam yanma olmamasi durumunda bu zararli gaz olusur

CRUISE CONTROL : Hiz sabitliyici sistem

CVT (Constantly Variable Transmission) : Değişken Oranlı Şanzıman - 1950'li yıllarda Hollandalı Van Doorne tarafından geliştirilen sistem, metal bir kayışın, iç yüzeyleri konik bir çift kasnak arasında çalışma prensibine dayanıyor Aslında mopedlerdeki aktarma sistemiyle aynı prensibe sahip CVT'de herhangi bir dişli olmadığı için sürekli değişken oranlı şanzıman olarak adlandırılıyor CVT şanzımanlarda sadece bir başlangıç ve bitiş oranı bulunuyor Motor devri ve hıza bağlı olarak aktarma oranı, bu iki oran arasında sürekli değişiyor

CVVT (Değişken zamanlı Supap Teknolojisi) : Volvo, Kia ve Hyundai tarafından adlandırılan sürekli değişken supap zamanlama sistemi CVVT (Continuously Variable Valve Timing), aslında başka firmalar tarafından da başka isimler ve kısaltmalarla kullanılan oldukça yaygın bir motor kontrol sistemidir Motorun her iki eksantriğine de uygulanan sistem, supapların açılma zamanlarını motorun hızı ve yüküne göre değiştirerek daha etkili ve yüksek performans, düşük egzoz gaz emisyon değerleri sağlamayı amaçlıyor

CW : Sürtünme katsayisiOtomobilin rüzgara karsy direnci

ÇAPRAZ ÇİFT KARDAN MAFSALI : Bu mafsallar esas olarak birbirleri ile 90 derecelik açı yapacak şekilde bir istavrozla tutturulan ve ana şafta bitişik olan iki kelepçeden meydana gelmiştir Çapraz mafsalın yağlama işlemi mafsalın yapımına bağlıdır

ÇARPMALI YAĞLAMA SİSTEMİ : Çarpmalı yağlama sistemi, yağ pompasının karterdeki motor yağını yağ çanağına basarak, çanağı daima dolu bulundurması şeklinde çalışır

ÇEVRİM : Bir motorda iş elde etmek için tekrarlanmadan meydana gelen olayların toplamına bir çevrim denir Dört zamanlı motorlarda bir çevrimin tamamlanabilmesi için pistonun dört hareketine (krnak milinin iki tam devir yapmasına) gerek vardır Dört zamanlı motorlarda bir çevrim, krank milinin 720 derecelik dönüşü ile tamamlanır

ÇİFT SALINCAKLI SÜSPANSİYON : Bilinen en eski süspansiyon sistemidir Salıncaklı sistem, bağlı olduğu tekerleğe ideal sıkışma ve açılma olanağı vermekte ve kamber de yaylanmanın bu hareketinden çok az etkilenmektedir Böylelikle gövdenin maksimum derecede yana yatması durumunda dahi dışarıda kalan tekerleğin yola dik bir açı ile basması sağlanır

ÇOK AMAÇLI GRESLER : Lityum sabunlu greslerdir Orta kıvamda, suya dayanıklı olduğundan aracın her yerinde kullanılabilir özelliğe sahiptir

ÇOK LEVHALI KAVRAMA : Bir tür debriyaj kavrama şeklidir Bu tür debriyajda, değişik işleten ve işleyen diskler kullanılmaktadır Önemli olan her işleten diskin uygun yük miktarını işleyen disklere aktarması ve bütün işleyen disklerin dönüşlerine aksettirmesidir Bu tür debriyaj, binek otomobilerin mekanik vites mekanizmalarında görülmemekle beraber otomatik vites mekanızmalarında ana unsuru oluştururlar

ÇİFT ATEŞLEME : Silindir basina iki buji; hava yakit karisiminin daha iyi yanmasini saglar Ayrica silindirdeki yanma mesafesini azaltarak sikistirmayi arttirir Alfa romeo( Twin Spark) ve Mercedes bu sistemi kullanir

[PaşavatBeşer]

D HARFİNDE KELİMELER



D4 : Toyota'nın 4 silindirli benzin motorları için kullandığı kısaltma

D4D : Toyota'nın 4 silindirli dizel motorları için kullandığı kısaltma

DATENBUS : Tum elektronik bilesenler birbirine baglanir Dijital komutlar tek bir merkezden verilir Mercedes CL'de uc adet bulunur En hizlisi olan isik dalgasi ile 565 Megabaud'luk iletim mumkundur

DE DION SİSTEMİ : De Dion sistemi sabit aks ile bağımsız süspansiyonun karmaşık bir birleşimidir Sabit bir aks borusu tekerlekleri birbiine bağlar Aynı zamanda dingil genişliği ile kanmber açısında meydana gelen değişiklikleri de kontrol eder Yarım şaftlar, diferansiyel ve ana şaft ayrıca askıya alındığından, askılanmamış kütleler daha az olacağı için bu durum konforu arttırır

DETENASYON : Karışımın buji tarafından
ateşlenmesinden sonra yanmanın düzensiz olarak gerçekleşmesine detenasyon denir

DEBRİYAJ : Manuel şanzımanı, otomatik şanzımanlardan ayıran en belirgin özellik debriyajdır Debriyaj, motor ve manuel şanzıman arasında gücün iletilmesini sağlayan ayrılabilir bir bağlantıdır Her şeyden önce debriyaj, çalışır halde olan motordan gelen torku başlangıçta statik halde duran şanzımanın ana şaftına kademeli olarak ileterek ilk hareketi sağlar Aynı zamanda vitesler değiştirildiğinde güç akışının kesilmesi gerektiğinden debriyaj bu aşamada da gereklidir

DEFLEKTÖR : Binek otomobillerde tekerleklerin çevresine, büyük tonajlı yük taşıyıcılarındaysa sürücü kabininin üstüne ve aerodinamiyi geliştirmesi açısında kapıların üst bölümlerine yerleştirilen plastik ya da metal parçalara deflektör adı verilir Rüzgar direncini azaltan bu parçalar, hava akımını düzenlenmesine yardımcı olurlar

DEĞİŞKEN SUPAP ZAMANLAMASI : Değişken supap zamanlaması, motor işletim sisteminin hangi devire göre hangi supap zamanlamasının kullanılacağını belirlemesi ve her devirde en verimli çalışmayı sağlamasıdır

DEĞİŞKEN GEOMETRİLİ TURBO : Daha çok tercih edilen türbin geometrisi ya da değişken geometrili turbo (VTG) sisteminde egzoz manifoldundan gelen hava, salyangoz adı verilen gövde içerisindeki kanatçılarla pervanenin merkezine yönlendiriliyor Salyangozda bulunan kanatçıklar motorun işletim sisteminden aldığı emir doğrultusunda yukarı veya aşağı hareket ediyor Böylece alt devirlerde az miktardaki havanın, pervanenin dönüşünü hızlandırmasını ve düşük devirlerden itibaren turbonun güç ve tork üretmesini sağlıyor Bu sistem su değirmenlerinde yaz aylarında su yolunu daraltarak çarkın daha yüksek basınçla çevrilmesine benziyor Böylece kompresör sistemi gibi turbonun düşük devirlerde verimli olması hedefleniyor

DI : Dizel ve benzinli motorlarda direkt enjeksiyon Takit, direct olarak en iyi sekilde yanacagi yanma odasina gonderilir Dizeldeki problem sert yanma sesi idi, Audi; mukemmel bir hava-yakit karisimi ile bunu azaltmayi basardi

DİFERANSİYEL : Bir akstaki iki teker arasindaki devir dengesini saglar Ozellikle virajlarda sol ve sag tekerler farklilik gosterdigi icin gereklidir

DİFERANSİYEL KİLİDİ : Cekis saglayan tekerlerden birinin bosa donmesini onler ve daha iyi bir yol tutus saglar En popüler olanı merkezi diferansiyel kilididir Böylece tek tekerlekte çekiş kaybı olduğunda aracın ön veya arkadaki iki tekerleğinin çekişe devam etmesi sağlanmaktadır

DIN : : (Deutsches Institut für normung)- Tüm ölçümlerde kullanilan Alman endüstri normu, 1
DIN= 112 SAE

DİNAMO : Mekanik enerjiyi elektrik enerjisine çevirerek lambaları yakan, aküyü şarj eden ve ateşleme sistemini çalıştıran bir elektrik sistemi parçasıdır

DİNAMOMETRE : Dinamometre, motorun çıkış gücünü ölçen bir alettir

DİNGİL MESAFESİ : Dingil mesafesi, ön tekerleklerin merkezi ile arka tekerleklerin merkezi arasındaki uzaklıktır

DİOD : Transistörlü ateşleme sisteminde kullanılan parçalardır Diodlar, bir voltaj rölesi gibi görev yaparak, transistörü aşırı voltajın etkisinden korurlar

DİREKSİYON : Bir aracı istenilen tarafa yönlendirmek için ön tekerleklerin istikametini sağa veya sola değiştiren mekanizma

DİREKSİYON DİŞLİLERİ : Direksiyon simidinin dönme hareketini doğrusal harekete çevirerek aracın ön tekerleklerine ileten, direksiyon milinin ucuna yerleştirilmiş olan dişlilerdir

DİREKSİYON SİMİDİ : Aracı istenilen yöne çevirmeye yarayan, direksiyon milinin ucunda bulunan çember formunda olan bir parçadır

DİSK BALATA : Disk balatalar, kaliperin içinde karşılıklı olarak yer alan ve frene basıldığı anda fren diskini iki yandan sıkıştırarak aracın yavaşlamasını veya durmasını sağlayan fren sistemi parçalarıdır Bu süreçte aracın kinetik enerjisi, balata ve fren diski üzerinde ısı enerjisine dönüşür Disk balata ve fren diski çok yüksek sıcaklıklara maruz kalırken, aynı zamanda sürtünmeden dolayı parça yüzeylerinde aşınmalar meydana gelir Belirli bir kullanımdan sonra incelmeye başlayan disk balatalar yüzünden aracın frenleme performansı düşer Bu nedenle belirli periyotlarda disk balataları yenileri ile değiştirmek gerekir Balata değişimi mutlaka her iki tekerlekte de aynı zamanda yapılmalı ve daima kaliteli disk balatalar tercih edilmelidir

DİSPERSAN KATKILAR : Bu katıklar, deterjan sayesinde motorun içinde çözülen pisliklerin etrafını sararak bunların, ateşleme odasına, supap odalarına, yağ kanallarına, filtre elemanlarına ve motor çeperine yapışmasını önler Çok küçük parçalar halinde pisliğin yağ bünyesinde askıda kalması özelliği dispersan katığı sayesinde sağlanır

DİSTRİBÜTÖR : Yüksek voltajlı akımı, motorun ateşleme sırasına göre bujilere dağıtan bir elektrik sistemi cihazıdır

DİSTRİBÜTÖR KAPAĞI : Genellikle bakalitten imal edilen bir kapaktır Kapak içinde, ateşleme bobininden gelen yüksek voltajın bujilere iletilebilmesi için motor silindir sayısı kadar eşit aralıklı madeni uçlar bulunmaktadır

DİSTRİBÜTÖR TABLASI : Platin takımı ve kondansatörü üzerinde taşır Mekanik avanslı distibütörde sabit olarak gövdeye bağlanmıştır

DISTRONIC : Mercedes Benz'in mesafe takip radarlı akıllı hız sistemine verdiği isim Elektronik takip sistemi Sistem öndeki araçla olan mesafe tehlikeli sekilde azalinca motor gücünü azaltiyor yada fren yaparak aracı yavaşlatıyor

DİŞLİ BOŞLUĞU : Birbirini döndüren iki dişlinin arasındaki boşluk

DİŞLİ ORANI : Birbirini döndüren iki dişlinin veya milin dönme oranları

DİŞLİLER : Bir milden diğerine dönme hareketini ileten, güç aktarımında kullanılan parçalardır

DİŞLİ YAĞLARI : Hassas olarak işlenmiş dişli yüzeylerinde kullanılan yağlardır Bu tür dişli yüzeylerinde korozyona ve yağın kalınlaşmasına neden olacak maddelerin meydana gelmememsi için dişli yağlarının stabiliteye sahip olmaları gerekmektedir

DİYAGRAM VERİMİ : Endikatör diyagramından ölçülen işin, teorik çevrim diyagramından ölçülen iş oranına diyagram verimi denir

DİZEL ÇEVRİMİ : Dizel motorlarda, havanın silindire emilerek sıkıştırılmasının ardından motorin pükürtülür Sıkıştırılan havanın sıcaklığı ile motorinini tutuşması sağlanır Dizel motorlarda bu şekilde gerçekleşen çalışma düzenine dizel çevrimi denir

DONMA NOKTASI (YAKIT) : Yakıtın katılaştığı veya donduğu sıcaklık derecesine donma noktası denir

DOT : Amerikan Taşımacılık Departmanının (US Departmant of Tarnsportation) fren hidrolik yağları için belirlemiş olduğu standartların kodu Piyasada DOT3, DOT4, DOT5 olmak üzere üç çeşit hidrolik yağı satılmaktadır Dot değeri arttıkça fren hidrolik yağının kaynama noktası yükselir ve ürünün kalitesi artar

DOHC (Double Over Head Camshaft) : Üstten çift egsantrikli motor

DÖNER PİSTONLU MOTOR (ROTARY-WANKEL MOTOR) : 1954 senesinde Felix Wankel tarafından geliştirilmiş bir motor türüdür Bu motorda silindir geometrik elips biçimi şeklindedir Bu motorun çalışma prensibi kısaca, yakıt odasına sahip blok içinde üçgen şeklinde bir döner pistonun dönerek, silindir içinde değişik yakıt hacimleri ve sıkıştırma oranları meydana getirmesidir Günümüzde ağırlıklı olarak sadece Mazda tarafından devam ettirilen, geliştirilen ve uygulamaya konulan bu motor teknolojisi, Avrupa'da piyasadan kalkan RX-7'nin yerini alan RX-8'de kullanılıyor

DÖRTLÜ KARBÜRATÖR : Dört boğazlı karbüratöre dörtlü karbüratör denir

DÖRT ZAMANLI MOTOR : Dört zamanlı Otto motoru prensiplerine göre geliştirilmiş olan dört zamanlı çalışma sistemi olan motorlardır Bu dört zamanı emme, sıkıştırma, iş (güç, yanma, genişleme) ve egzoz olarak sıralanır

DSC : Elektronik Stabilite Proğramı ESP'nin BMW'deki adı sistemidir

DSP (Dynamic Shift program): : Sürücünün kullanim tarzina göre vites degisimini hizli yada konforlu yapan akilli otomatik sanziman

DSTC : Volvo'nun ESP ve ASR ile birlikte çalışan Dynamic Stability and Traction Control yani Dinamik Stabilite ve Çekiş Kontrol Sistemine verdiği ad

DUMMY : Çarpışma testlerinde otomobilde oturan, insan vucuduna benzeyen ve üzerinde birçok sensör bulunan plastik makete verilen isimdir Gerçek çaprışmalarda insan vücudunda oluşabilecek yaralanma riskinin hesaplanmasına olanak verir

[PaşavatBeşer]

E HARFİNDE KELİMELER


EBD-EBV : Elektronik fren gücü dagiticisi

ECE : Economic Commission for Europe

ECOTEC : Opel�in ekonomi, ekoloji ve teknoloji anlamina gelen motoru

EDC : Electronic Diesel Control: Enjeksiyonlu dizellerin elektronik kontrol sistemidir

EDLS : Elektronik Diferansiyel Kilidi

E-gaz : Gaz pedali ve motor arasindaki elektronik baglanti

EHB : Daha gelisim asamasinda olan elektrohidrolik fren sistemi

EMV : Arac elektroniginin elektro-manyetik alanlardaki davranisi Yuksek gerilim alanlarindaki gercek davranis test edilir

EPS (Elektro Power Steering) : Elektrik motorlu hidrolik direksiyon sistemi

EON : Enhanced Other Network: oto-radyoda diger vericilerden alinan trafik bilgiler verilir

ESP (Electronic Stability Program) : Elektronik savrulma önleyici sistem Temel prensip, fren sisteminin aracın yönlendirilmesi amacıyla kullanılması üzerine kurulmuştur Frenleme esnasında tekerleklerin kilitlenmesini önleyen Anti Blokaj Sistemi (ABS) ve kaygan zeminde aracın patinaj yapmasını engellyen Antipatinaj sistemi (TCS), ESP'nin belkemiğini oluşturan sistemlerdir ESP paketi içinde yer alan direksiyona bağlı bir sensör, direksiyonun dönüş açısı ile aracın gidiş yönü arasındaki tutarlılığı kontrol eder Eğer arada bir sapma bulunuyorsa ESP derhal devreye girerek öncelikle tekerleklere aktarılan motor gücünü azaltır Bu şekilde araç kontrol altına alınamadığı taktirde ESP, aracı gidilmek istenen yönde tutmak için tekerlekleri birbirinden bağımsız olarak frenlemeye başlar ve bu süreç araç kontrol altında tutlacak duruma gelene kadar devam eder

ETC : Elektronik Traksiyon Kontrolu

ETS : Elektronik Stabilite Sistemi ASR ile iliskilidir

EURO NCAP : European New Car Assessment Programme kelimelerinin kısaltılması olan Euro NCAP, 1997 yılında kurulmuş olan, Avrupa'da üretilen birçok aracın çarpışma testlerini gerçekleştiren ve test sonuçlarına göre her araç için şu anda 5 yıldız üzerinden puanlama yapan bir kuruluştur

[PaşavatBeşer]

F HARFİNDE KELİMELER



FACE LIFT : Aracın dış görünüşünde yapılan tasarım rötuşu, makyaj

FADING : Frenlemede fren balatalarının ısınması sonucu, fren mesafesinin uzamasına yol açan durum Fren pedalına uygulanan basıncın artması ve fren pedal yolunun uzaması "fading"in yol açtığı öteki sorunlar arasında sayılabilir

FAN : Bir motorda yakılan yakıtın ortalama yüzde 70'i ısıya çevrilir Ortaya çıkan sıcaklığı düşürme görevi ise su soğutma sistemiyle birlikte fanın görevidir Su soğutma sisteminin kullanıldığı modern araçlarda su, motorun sıcaklığını absorbe eder ve bu arada suyun kendisi de ısınır Isınan suyun soğutulması görevi ise aracın en önündeki radyatör ve fanın görevidir Isı belirli bir derecenin üstüne çıktığında elektronik beyin ya da termostat fanın çalışmasını sağlar, fan da radyatörden geçerken ısınan sudan transfer olan sıcaklığı dışarıya üfler

FAR YIKAMA SİSTEMİ : Far yıkama sistemi, farların ön kısmına yerleştirilmiş su püskürtme memeleri sayesinde, çamurlu ve karlı havalarda suyu far camına püskürtüp camı temizleyerek sürücüye daha iyi görüş sağlar Kimi modellerde far silecekleriyle de desteklenen bu sistemin ayrı bir su kabı ve elektrik motoru bulunabilir

FREN ANA MERKEZ : Fren ana merkezi, araç sürücüsünün fren pedalı yardımıyla servo frene ve servo frende şiddeti yükseltilen mekanik kuvveti, hidrolik fren basıncına dönüştürerek, ana merkezin üzerindeki rezarvuarda bulunan fren hidrolik yağını, tekerleklerdeki sıkıştırma elemanlarına aktarır

FİLAMAN : Ampul içerisinde bulunan ve elektrik verildiğide ısınarak ışık saçan tele filaman denir

FIS : Surucu enformasyon display, eski adi yol bilgisayari Geride birakilan mesafe, ortalama hiz, genel tuketim, dis sicaklik gibi ilginc veriler goruluyor

FLOATING CAR DATA : Hareket eden araclarin gonderdigi veriler, telematik hesaplarina katilir

FPS : Yangin önleme sistemi

FREN BORUSU : Fren boruları, fren hidrolik yağını ana merkezden alıp tekerleklerde yer alan fren elemanlarına aktarma görevini sağlayan parçalardır Boru iç çapı genellikle 25 mm olup, dış çapı ise 45 mm'dir Çelikten üretilen fren boruları çoğu zaman paslanmaya karşı plastik bir katmanla kaplanır

FREN DİSKİ : Fren diski, araçların genellikle ön tekerlerine monte edilen ve disk yardımıyla frenleme esnasında sıkıştırılarak aracın yavaşlamasını veya durmasını sağlayan parçadır Fren diskleri, günlük kullanım için dökme demir veya çelikten üretilir Frenleme esnasında çok yüksek sıcaklılara maruz kalmaları nedeni ile diskin hızlı bir şekilde soğutulması büyük önem taşır

FREN DİSKİ SİLME SİSTEMİ : Şiddetli yağmur yağdığında fren diskleri ince bir nem tabakası ile kaplanır "Brake Disk Wiping", yani fren diski sile sistemi, bu durumda fren balatalarını belli aralıklarla çok kısa bir süreyle hafifçe disklere bastırmak suretiyle suyu tahliye edip gerektiğinde daha hızlı bir fren tepkisi almayı sağlar

FREN GÜÇ DAĞILIMI : Tekerleklere aktarılan frenleme gücünün dağılımına fren güç dağılı denir Araçlarda ön tekerleklere, arka tekerleklere kıyasla daha fazla frenleme gücü aktarılır

FREN KALİPERİ : Disk balataların oturduğu döküm parçadır Ana merkezden gelen hidrolik basıncın içinde bulunan hareketli pistonu itmesi sayesinde disk balatalarını sıkma sureti ile aracın yavaşlaması veya durması sağlanır Aynı şekilde fren pedalı serbest bırakıldığında da otomatik olarak balatalar dikten ayrılır

FREN SİSTEMİ : Aracın yavaşlaması veya durması için kullanılan sistemlerdir Fren pedalına basıldığı zaman, araç sürücüsünün uyguladığı güç, servo fren yardımıyla arttırılarak fren ana merkeze aktarılır Ana merkez üzerindeki rezervuarda bulunan fren hidrolik yağı, ana merkez üzerinden tekerleklee yakın olarak konumlandırılmış kaliperlere veya tekerlek silindirlerine akar Bu sayede disk balatalar veya balatalı pabuçlar, tekerleklere monte edilmiş olan diskleri veya kampanaları sıkıştırarak aracın fren yapmasını sağlar

FREN TAMBURU (KAMPANA) : Fren tamburu, kampanalı fren sistemi kullanılan araçlarda bulunur Tekerlek ile direkt olarak bağlantılı olup, frenleme esnasında balatalı pabuçların sıkıştırması sonucunda aracın yavaşlamasını ve durmasını sağlar

FREN TABLASI : Fren tablası, kampanalı fren sisteminde balatalı pabuç, teker silindiri, levye ve bağlantı yaylarının oluşturduğu platformdur

FREN TEKER SİLİNDİRİ : Fren teker silindiri, kampanalı (tamburlu) fren sistemlerinde balatalı pabuçların kampanayı sıkıştırarak aracın frenlemesini sağlar

FSI : Volkswagen grubu araçlarında kullanılan direkt benzin enjeksiyonlu motorları ifade eden teknoloji olan FSI'ın en büyük avantajı aynı hacimdeki başka bir motorla karşılaştırıldığında daha az yakıt tüketimiyle daha fazla güç sunabilmesidir

[PaşavatBeşer]

G HARFİNDE KELİMELER


GAZ JENERATÖRÜ : Hava yastiklarini saniyenin ondalik dilimleri içinde şişiren araçtir

GAZ KELEBEĞİ : Karbüratör karışım boğazının alt kısmında bulunan yuvarlak bir disk Ekseni etrafında dönerek silindirlere giden karışım miktarını arttırır veya azaltır

GDI : Mitsubishi�nin �Direkt Enjeksiyonlu benzinli� motoru

GPS : Global Positioning System (Küresel Yer Belirleme Sistemi) kelimelerinin kısaltılmışı olan GPS, özellikle donanımında yer harita yardımı olan araçlarda kullanılmaktadır Uydudan aracın dünyada o an bulunduğu yeri tespit eden GPS sistemli araç içi bilgisayar, buna göre araçta yüklü olan haritadan sürücüyü gitmek istediği yere yönlendirir

GRIP : Yol tutuş'un ingilizcesi

GT : İtalyanca Gran Turismo (Büyük Tur) kelşmelerinin kısaltılmışı olan GT, esas olarak sedan karoserde sportif özellikler barındıran araçlar için kullanılan bir terimdir

[PaşavatBeşer]

H HARFİNDE KELİMELER



HALDEX : Esas olarak fren ve süspansiyon sistemleriyle bilinen bir kuruluş olan Haldex, aynı zamanda dört tekerlekten çekiş ve hidrolik sistemleri de üretmektedir Havalı fren ve süspansiyon sistemlerinde uzmanlaşmış olan Haldex, İsveç kökenli bir yan sanayi kuruluşudur

HARDTOP : Metal tavanlı, B sütunu olmayan potomobillere verilen ad Hardtop özellikli bir otomobil tavanının çıkarılabilmesi ya da içeri katlanabilmesi sayesinde cabrio görünümüne kavuşabilir

HATCHBACK : Bagaj kısmı arka camla birleşik olan ve üzerinde stop lambalarını da barındıran otomobil tasarımı

HAVA DEBİMETRESİ : Air Flow Meter: Hava debimetresinin içerisinde, hava akımının şiddetine göre hareket eden bir kapak bulunmaktadır Bu kapağa bağlı bir potansiyometre, kapağın hareketine göre değişen elektrik akımını beyine iletir Beyin, elde edilen verilere göre gerekli yakıt miktarının püskürtülmesini sağlar

HAVA FİLTRESİ : Hava filtresi,motorun emdiği havanın içerisindeki toz partiküllerini süzerek motorun aşınmasını engeller Kağıt kartuştan oluşan hava filtresi, süzem görevinin yanısıra emilen havanın sıcaklığının düzenlenmesi ve aynı zamanda emiş gürültüsünün de azaltılmasına yardımcı olur

HAVA KANALCIKLI FREN DİSKİ : Fren diskleri frenleme esnasında çok yüksek derecede sıcaklıklara kadar ısınırlar Özellikle performansı yüksek olan araçlarda kullanılan fren disklerinde bulunan hava kanalcıkları yüzeyin daha büyümesini ve kanalcıkların içinden hava akışını sağlayarak, diskin daha çabuk soğumasına olanak verirler

HAVA KÜTLE ÖLÇER : Hava kütle ölçer, hava filteri
ile manifold kelebeği arasında bulunur ve emilen havanın kütlesini ölçer Platin telli ve platin filmli olmak üzere iki tip kütle ölçer vardır ve bunlar aynı prensibe göre çalışmaktadır Bir sıcaklık sensörüne bağlanmış elektrikle ısıtılan ince tel veya film, debimetreden geçen havanın etkisiyle soğumaya başlar Sıcaklık sensörü vasıtası ile havanın soğutma derecesi ölçülür ve bu veriler beyine gönderilir Ölçülen havanın kütlesine göre beyin, gerekli yakıt miktarının enjektörleren silindire gönderilmesini sağlar

HAVA YASTIĞI : Pasif güvenlik sistemi elemanlarından olan hava yastığı, belirli hız üzerinde gerçekleşen çarpışmalarda açılarak sürücü ve/veya yolcuların yaralanmasını engeller Hava yastıklı araçlarda, aracın içindeki hava yastıklarının adedi ve konumuna göre, çeşitli sensörler bulunur Ortalama 30 km/s ve üzerindeki çarpışmalarda, çarpmanın geldiği yöne göre hava yastıkları saliselerle ölçülen sürelerde açılır ve araç içindekileri olası yaralanmalardan korur

HAVALI FREN SİSTEMİ : Havalı fren sistemlerinde, hava tankı içindeki sıkıştırılmış hava frenlemede kullanılır Hava kanallarının içinden geçen sıkıştırılmış hava, 100 psi'ye kadar basınç sağlayarak özellikle büyük hacimli araçları frenlemede etki sağlar

HC : Hidrokarbonlarin kimyasal kisaltmasidir Atik gaz bulunmasi istenmez, bu yuzden katalizatorde temizlenmesi gerekir

HDC : Hill Descent Control (Yokuş İniş Kontrolü) kelimelerinin kısaltılmışı olan ve genellikle 4*4 araçların donanımında bulunan HDC, yokuş aşağı inerken aracı belirli bir hızda sabitlemeyi sağlar Böylece araç fren pedalı kullanılmasına gerek kalmaadn uzun yokuş aşağı yolları güvenle katedebilir

HDI : High Pressure Direct Injection (Yüksek
Basınçlı Direkt Enjeksiyon) kelimelerinin kısaltılmışı olan HDI, common rail teknolojisini kullanan dizel motorlar için Peugeot Citroen grubunun Ford ile ortaklaşa geliştirdiği, daha etkin yakıt kullanımı ve daha az emisyon sağlayan motor çeşididir

HIBRID (HYBRID) : Bünyesinde iki ayrı kareket ettirici gücü barındıran araçlara verilen ad olan hibrid, daha çok üzerinde içten yanmalı bir motorla elektrikli başka bir motor bulunan araçlar için kullanılan bir terimdir Elektrik motoru gücünü bataryalardan alırken, içten yanmalı motor dizel ya da benzin yakar Hibrid araçlar belirli hızlara kadar elektrik motoru kullanırken belirli bir hızdan sonra daha fazla güç üreten benzinli ya da dizel motoru harekete geçirirler Hibrid araçlar bu özellikleri dolayısıyla daha az yakıt tüketirken çevreye de daha az zaarlo gaz ve partikül yayarlar

HYDROPNOMATİK : Karoserde çelik kollu süspansiyonlar yerine hidrolik kollarin kullanılması Sadece Citroen tarafından kullanılmaktadır

HİDROLİK DİREKSİYON : Az bir kuvvetle direksiyonun kolayca çevrilmesini sağlayan sistem Sistemin motordan aldığı destekle sağladığı hidrolik basınç sürücünün direksiyonu kolaylıkla çevirmesine olanak vermektedir

HILL HOLD CONTROL : Hill Hold Control, yani yokuş tutuş kontorl sistemi sayesinde, yokuştaki kalkışlarda aracın geriye doğru kayma sı önlenir Burada fren sistemi, fren basıncını otomatik olarak sabit bir seviyede tutar ve sürücünün yeniden gaza basmasına kadar geçen sürede aracın geriye kayması önlenir

HUD : (Heads-up Display) İlk olarak savaş uçaklarında kullanılan ve sürücünün yoldan gözünü ayırmadan araç hakkındaki bilgileri ön camadan alabilebileceği sistem Sistem sahip olduğu projektör sayesinde transparan bir ekrana, yani ön cama gerekli bilgileri yansıtır